Technische referentie
Gaming-PC-woordenlijst 2026 — technische termen uitgelegd
Bijgewerkt juli 2026Door Thomas
Waar is deze woordenlijst voor?
Ken je het verschil tussen DLSS en FSR niet? Weet je niet wat 1% lows zijn of waarom dual-channel belangrijk is? Deze woordenlijst legt de meest gebruikte technische termen in PC gaming uit — helder en feitelijk.
57 termen gedefinieerd8 categorieën
Videokaart (GPU)(12 termen)
- GPUGraphics Processing Unit
- Dedicated grafische processor die verantwoordelijk is voor het renderen van gamebeelden. De belangrijkste component van een gaming-pc. In 2026 lopen gaming-GPU's van de GTX 1650 (instap) tot de RTX 4090 (topmodel). De GPU bepaalt direct het aantal FPS en de beeldkwaliteit.
- VRAMVideo RAM
- Dedicated geheugen op de grafische kaart voor texturen en grafische assets. In 2026 is 8 GB VRAM het aanbevolen minimum voor AAA-games in 1080p. 12 GB nodig voor 1440p met hoge-resolutietexturen. 16–24 GB voor 4K en intensieve modding.
- DLSSDeep Learning Super Sampling
- AI-gebaseerde superresolutietechnologie van NVIDIA. DLSS rendert het spel in lagere resolutie en schaalt op naar de doelresolutie via machine learning, met 30–80% meer FPS bij bijna-native beeldkwaliteit. Alleen beschikbaar op NVIDIA GeForce RTX GPU's.
- FSRFidelityFX Super Resolution
- Superresolutietechnologie van AMD, open-source alternatief voor NVIDIA DLSS. FSR werkt op alle GPU's (NVIDIA, AMD, Intel) en levert 20–60% FPS-winst. FSR 3 (2024) voegt Frame Generation toe, vergelijkbaar met DLSS 3. Iets lagere kwaliteit dan DLSS in Performance-modus.
- XeSSXe Super Sampling
- Superresolutietechnologie van Intel. Gebruikt AI op Intel Arc GPU's, maar werkt ook op AMD- en NVIDIA-GPU's in niet-AI-modus. Kwaliteit vergelijkbaar met FSR 2 op niet-Intel GPU's.
- Ray tracing
- Renderingtechniek die echt fysiek lichtgedrag simuleert (reflecties, schaduwen, globale verlichting). Zeer realistische beelden, maar zeer GPU-intensief. In 2026 wordt minimaal een RTX 4070 aanbevolen voor vloeiend ray tracing (60+ FPS) in 1080p met DLSS.
- Rasterisation
- Traditionele grafische rendering die 3D-objecten via geometrische algoritmen omzet in 2D-pixels. Sneller en minder veeleisend dan ray tracing; sinds de jaren 90 de basis in vrijwel alle videogames.
- TDPThermal Design Power
- Maximaal theoretisch stroomverbruik van een component (GPU of CPU) in watt. Een GPU met 150 W TDP verbruikt onder volle belasting maximaal 150 W. TDP bepaalt benodigde koeling en voeding.
- TGPTotal Graphics Power
- TDP-variant voor laptop-GPU's. TGP van een mobiele GPU is door de laptopfabrikant instelbaar binnen een door NVIDIA/AMD vastgesteld bereik. Hogere TGP = meer prestaties, meer warmte, minder batterij. Dezelfde RTX 4060 laptop kan 60–115 W TGP hebben.
- PCIePeripheral Component Interconnect Express
- Verbinding tussen grafische kaart en moederbord. PCIe 4.0 ×16 biedt 64 GB/s bandbreedte, PCIe 5.0 ×16 verdubbelt naar 128 GB/s. Praktisch is het verschil tussen 4.0 en 5.0 bij huidige GPU's (2026) niet merkbaar. Zorg voor een PCIe ×16-slot op het moederbord.
- Frame GenerationGénération de frames
- Technologie die extra frames tussen twee echte frames genereert om de weergegeven framerate kunstmatig te verhogen. DLSS 3 Frame Generation (NVIDIA, RTX 40xx) en FSR 3 (alle GPU's) kunnen de weergegeven FPS verdubbelen. Let op: invoervertraging neemt licht toe.
- DLAADeep Learning Anti-Aliasing
- AI-anti-aliasing van NVIDIA, beschikbaar op RTX-GPU's. In tegenstelling tot DLSS met lagere renderresolutie draait DLAA op native resolutie en verscherpt randen met AI. Betere beeldkwaliteit dan klassiek TAA, vereist RTX-GPU en kost 5–15% prestaties.
Processor (CPU)(6 termen)
- CPUCentral Processing Unit
- Centrale processor voor logische berekeningen en spelinstructies (vijand-AI, fysica, wereldstreaming). Bij gaming telt de CPU minder dan de GPU – goede gaming-CPU in 2026: Ryzen 5 7600 of Intel Core i5-13600K. Daarboven zijn FPS-winsten marginaal.
- Cœurs / ThreadsCores / Threads
- Een core is een fysieke rekenunit in de CPU. Een thread is een logische uitvoeringseenheid (Hyper-Threading of SMT maakt 2 threads per fysieke core). Gaming 2026: 6 cores/12 threads aanbevolen minimum. 8 cores/16 threads comfortabele standaard. Meer dan 8 cores levert geen winst in puur gaming.
- Fréquence CPU (GHz)CPU clock speed
- Uitvoeringssnelheid van processorinstructies in gigahertz (GHz). Bij gaming is een hoge boostklok (4,5 GHz+) belangrijker dan het aantal cores bij slecht multithread-geoptimaliseerde games. Basisklok is rustwaarde; boostklok onder belasting.
- Cache L3L3 Cache
- Snel buffergeheugen in de CPU voor vaak gebruikte data. Grote L3-cache vermindert trage RAM-toegangen. Ryzen 5800X3D en 7800X3D met 3D V-Cache (96 MB L3 totaal) leveren 10–30% meer gamingprestaties.
- Socket CPUCPU socket
- Fysieke aansluiting op het moederbord voor de processor. AMD- en Intel-sockets zijn onderling incompatibel. Belangrijke sockets 2026: AM4 (Ryzen 3000–5000), AM5 (Ryzen 7000–9000), LGA1700 (Intel 12.–14. gen), LGA1851 (Intel Core Ultra). Controleer socketcompatibiliteit vóór aankoop CPU + moederbord.
- Bottleneck CPU/GPU
- Onevenwicht tussen processor en grafische kaart waarbij de een de prestaties van de ander beperkt. Is de CPU te traag, wacht de GPU (CPU-bottleneck). Is de GPU te traag, wacht de CPU (GPU-bottleneck, normaal bij gaming). Sterke CPU-bottleneck (>20%) betekent dat je CPU je GPU beperkt.
Werkgeheugen (RAM)(6 termen)
- RAMRandom Access Memory
- Werkgeheugen voor actieve data (lopend spel, besturingssysteem, open apps). Sneller dan SSD maar vluchtig. Gaming 2026: 16 GB (2×8 GB) standaard, 32 GB voor streaming of contentcreatie.
- Dual-channel
- Geheugenconfiguratie met twee RAM-modules in specifieke slots (meestal 2 en 4) om de bandbreedte te verdubbelen. Dual-channel verbetert GPU-prestaties met 5–15% bij iGPU en 3–5% bij dedicated GPU. Kies altijd 2×8 GB boven 1×16 GB.
- DDR4Double Data Rate 4
- Vierde generatie DDR-RAM. Dominante standaard 2022–2024, compatibel met Intel LGA1200/LGA1700 (12e gen) en AMD AM4 (Ryzen 3000/5000). Typische snelheden: 2666–3600 MHz. Nog veel gebruikt in 2026 op bestaande configs.
- DDR5Double Data Rate 5
- Vijfde RAM-generatie, ondersteund door Intel LGA1700 (12.–14. gen) en AMD AM5 (Ryzen 7000+). Typisch 4800–6400+ MHz. 3–8% meer gamingprestaties vs DDR4 bij CPU-limited scenario's. Vereist DDR5-moederbord – niet achterwaarts compatibel met DDR4.
- XMP / EXPOExtreme Memory Profile / Extended Profiles for Overclocking
- Vooraf geconfigureerde frequentieprofielen in RAM om boven de JEDEC-basisfrequentie te draaien. XMP (Intel) en EXPO (AMD) moeten handmatig in BIOS worden ingeschakeld voor de geadverteerde snelheid (bijv. 3600 MHz i.p.v. 2133 MHz). Gratis en risicovrij op compatibele hardware.
- CL (CAS Latency)
- Maat voor RAM-latentie: klokcycli tussen dataverzoek en beschikbaarheid. CL16 is sneller dan CL18 bij gelijke frequentie. Absolute latentie (ns) = CL / frequentie × 2000. Voor gaming-RAM: CL16 bij DDR4 3200 of CL30 bij DDR5 6000.
Opslag(4 termen)
- SSDSolid State Drive
- Opslag zonder bewegende delen met NAND-flash. Veel sneller dan HDD voor laadtijden, Windows-opstart en responsiviteit. Gaming 2026: SSD is essentieel – weiger elke gaming-pc met alleen HDD.
- NVMeNon-Volatile Memory Express
- Communicatieprotocol voor SSD's via PCIe (meestal M.2). Veel sneller dan SATA-SSD's (3.500–7.000 MB/s vs 550 MB/s). NVMe PCIe 4.0 is de standaard in 2026. Het snelheidsverschil is in gaming niet merkbaar.
- M.2
- Fysiek slotformaat op het moederbord voor SSD's. Kan NVMe- (PCIe) of SATA-SSD's huisvesten. M.2 NVMe SSD aanbevolen voor gaming. Standaardmaat: 2280 (22 mm × 80 mm). Controleer PCIe 4.0- of 5.0-compatibiliteit van het moederbord.
- HDDHard Disk Drive
- Magnetische harde schijf met draaiende schijf en mechanische leeskop. Veel goedkoper per GB dan SSD, maar 10–50× trager. Gaming 2026: alleen HDD voor Windows en hoofdspellen is onacceptabel. Oké als secundaire opslag.
Beeldscherm & weergave(9 termen)
- FPSFrames Per Second
- Aantal beelden per seconde gerenderd door de GPU en getoond door de monitor. Meer FPS = vloeiender spel. Gaming: 30 FPS = speelbaar, 60 FPS = PC-standaard, 144 FPS = vloeiend competitive FPS, 240 FPS = pro-esports. FPS wordt begrensd door de verversingssnelheid van je monitor met G-Sync of FreeSync.
- Hz (Hertz)
- Verversingssnelheid van een monitor – hoe vaak per seconde het beeld wordt bijgewerkt. 60 Hz = max. 60 beelden/s. 144 Hz aanbevolen minimum voor gaming. 240 Hz voor competitive FPS. Een 144 Hz-monitor toont tot 144 FPS; daarboven gaan frames verloren (tenzij G-Sync/FreeSync).
- 1080p / FHDFull HD
- Schermresolutie 1920×1080 pixels. Standaard toegankelijke gaming-resolutie. Minder GPU-intensief dan 1440p of 4K. In 2026 volstaan RTX 3060 of RX 6600 voor ultra 1080p in de meeste AAA-titels. Ideaal voor €400–700 builds.
- 1440p / QHD / 2KQuad HD
- Schermresolutie 2560×1440 pixels. 77% meer pixels dan 1080p – merkbaar scherper beeld, vooral vanaf 27"+. Sweet spot van PC-gaming in 2026. Minimaal RTX 4060 Ti of RX 7800 XT voor goed spelen. Aanbevolen budget: €800–1200.
- 4K / UHDUltra HD
- Schermresolutie 3840×2160 pixels. 4× meer pixels dan 1080p – zeer gedetailleerd maar zeer GPU-intensief. In 2026 halen alleen RTX 4080 en 4090 4K 60+ FPS ultra in recente AAA zonder DLSS. Met DLSS/FSR kan RTX 4070 Super 4K 60 FPS aan.
- G-Sync / FreeSync
- Adaptieve sync tussen GPU en monitor tegen tearing en stuttering. G-Sync is NVIDIA-proprietair, FreeSync Premium is AMDs open technologie (ook met NVIDIA-GPU's als G-Sync Compatible). FreeSync Premium wordt aanbevolen voor prijs-kwaliteit.
- Dalle IPSIPS panel
- In-Plane Switching – LCD-paneeltechnologie met beste kijkhoeken (178°) en kleurgetrouwe weergave. Typische responstijd: 1–4 ms GTG. Aanbevolen standaard voor de meeste PC-gamers. Beperkt contrast (ca. 1000:1) vs VA-panelen.
- Dalle VAVA panel
- Vertical Alignment – LCD-paneel met hoger contrast dan IPS (3000–5000:1 vs 1000:1) en diepere zwarttinten. Ideaal voor donkere sfeerspellen (horror, RPG). Nadeel: mogelijk ghosting in snelle scènes. Minder geschikt dan IPS voor competitive FPS.
- OLEDOrganic Light-Emitting Diode
- Displaytechnologie waarbij elke pixel eigen licht produceert (geen achtergrondverlichting). Oneindig contrast, responstijd < 0,1 ms, levendige kleuren. High-end gamingstandaard 2026. Nadeel: burn-inrisico bij statische elementen (HUD), hoge prijs (€400–700 voor 27" gamingpaneel).
Prestaties & metingen(5 termen)
- 1% lows
- Meting van de laagste FPS in het slechtste 1% van frames – indicator voor waargenomen vloeiendheid (stotteren, haperingen). Belangrijker dan gemiddelde FPS. Een spel met 80 FPS gemiddeld maar 20 FPS bij 1%-lows voelt haperig. Goede gaming-PC: 1%-lows > 60 FPS in 1080p.
- Input lag / Latence d'entrée
- Vertraging tussen fysieke actie (muisklik, toets) en zichtbaar resultaat op scherm. Som van USB-latentie (1 ms), GPU-render (2–15 ms), monitorvertraging (1–5 ms) en signaalverwerking. Competitive FPS: totale input-lag < 20 ms. NVIDIA Reflex en AMD Anti-Lag verlagen renderlatentie.
- Overclocking (OC)
- Verhogen van frequenties (CPU, GPU, RAM) boven fabrieksspecificaties voor extra prestaties. Vaak garantie kwijt, meer verbruik en warmte. RAM-overclocking (via XMP/EXPO) is het meest toegankelijk en veilig. GPU-OC met MSI Afterburner is populair bij enthusiasts.
- Benchmark
- Gestandaardiseerde test om prestaties van een component of volledig systeem te meten en vergelijken. Gamingvoorbeelden: ingebouwde Cyberpunk 2077-benchmark, 3DMark TimeSpy, FurMark (GPU-stresstest). Benchmarks van Tom's Hardware, TechPowerUp en Digital Foundry zijn referentie in de gaming-PC-niche.
- Frametime
- Tijd in milliseconden om één frame te renderen. Omgekeerde van FPS: 60 FPS = 16,7 ms per frame. Onregelmatige frametimes (stotteren) storen meer dan lage gemiddelde FPS. 60 FPS met gelijkmatige 16,7 ms voelt beter dan 80 FPS gemiddeld met pieken van 50 ms.
Netwerk & connectiviteit(2 termen)
- Ping / Latence réseau
- Responstijd tussen je PC en de gameserver in milliseconden (ms). Cruciaal voor competitive online games. < 20 ms = uitstekend, 20–50 ms = goed, 50–100 ms = acceptabel, > 100 ms = verslechterd. Ping hangt af van internet en serverafstand, niet van PC-hardware.
- Wi-Fi 6 / Wi-Fi 6E802.11ax
- Wi-Fi-standaard 6e generatie (802.11ax). Wi-Fi 6: 2,4- en 5-GHz-banden, theoretisch 9,6 Gbps. Wi-Fi 6E voegt 6-GHz-band toe voor minder interferentie. Voor gaming blijft bekabeld Ethernet beter (latentie en stabiliteit). Wi-Fi 6E is oké voor solo of minder competitive games als de router dichtbij is.
Algemeen & randapparatuur(13 termen)
- PSU / AlimentationPower Supply Unit
- Component die netstroom (220 V AC) omzet naar bruikbare gelijkspanningen (12 V, 5 V, 3,3 V). Uitgedrukt in watt. 80+-certificering (Bronze, Gold, Platinum) geeft energie-efficiëntie aan. Mid-range gaming-PC (RTX 4060): 650 W 80+ Bronze volstaat. RTX 4090: minimaal 850–1000 W.
- Carte mèreMotherboard
- Hoofdprintplaat die alle PC-componenten verbindt (CPU, RAM, GPU, SSD, voeding). Bepaalt CPU-socket, RAM-type (DDR4/DDR5), aantal M.2 NVMe-slots en functies (USB-C, ingebouwde WiFi, SATA-poorten). Gangbare gaming-chipsets: B550/B650 (AMD), B660/B760 (Intel).
- PC gaming préassembléPrebuilt gaming PC
- Gaming-PC fabrieksmontage door een fabrikant (Vibox, BEASTCOM, Sedatech, ASUS ROG, Corsair One, enz.) en kant-en-klaar verkocht. Voordelen: 1–3 jaar garantie, plug-and-play, scherpe actieprijzen. Nadelen: beperkte aanpassing, soms te zwakke voeding, marge op sommige onderdelen.
- PC gaming monté soi-mêmeDIY / custom build
- PC door de gebruiker geassembleerd uit apart gekochte onderdelen. Volledige aanpassing en potentieel betere prijs-kwaliteit (5–15% besparing vs prebuilt). Vereist basiskennis montage en compatibiliteitsonderzoek. Aanbevolen: PCPartPicker.com, r/buildapc.
- Refroidi à air / watercoolingAir cooling / liquid cooling
- CPU-koelsystemen. Luchtkoeling (koellichaam + ventilator) met metalen ribben – betrouwbaar, stil en goedkoop (€20–80). AiO-waterkoeling met radiator – effectiever voor high-end CPU's en zwaar overclocken (€80–200). Voor standaard gaming volstaat een goede luchtkoeler.
- RGBRed Green Blue
- Meerkleurig LED-verlichtingssysteem in gamingcomponenten (RAM, ventilatoren, moederborden, toetsenborden, muizen). Geen prestatievoordeel – puur esthetisch. Fabrikant-RGB-ecosystemen (ASUS Aura Sync, Corsair iCUE, MSI Mystic Light) synchroniseren alle lichtbronnen in een setup.
- Polling rate (souris)
- Frequentie waarmee de muis zijn positie naar de PC stuurt, in Hz. 125 Hz = elke 8 ms, 500 Hz = elke 2 ms, 1000 Hz = elke 1 ms, 4000–8000 Hz (recente premium muizen). 1000 Hz is de aanbevolen gamingstandaard voor competitive FPS. Boven 1000 Hz zijn winsten marginaal.
- DPI (souris)Dots Per Inch
- Gevoeligheid van de muissensor – pixels op scherm per inch fysieke beweging. Hoge DPI = snellere cursor bij gelijke beweging. De meeste competitive FPS-spelers gebruiken 400–800 DPI met hoge in-game gevoeligheid. Pas DPI + in-game sens aan in plaats van alleen zeer hoge DPI.
- Switch mécaniqueMechanical switch
- Toetsmechanisme in een mechanisch toetsenbord met veer en fysiek contact. Hoofdfamilies: lineair (Red – soepel en stil), tactiel (Brown – bump halverwege), clicky (Blue – hoorbare klik). Levensduur: 50–100 miljoen toetsaanslagen vs 5–10 miljoen bij membrane. Cherry MX, Gateron en Kailh zijn referentie.
- Anti-ghosting / NKRON-Key Rollover
- Anti-ghosting laat een toetsenbord meerdere tegelijk ingedrukte toetsen foutloos detecteren. NKRO (N-Key Rollover) is de volledige versie: alle toetsen tegelijk. Moderne gamingtoetsenborden hebben minimaal 6KRO (6 gelijktijdige toetsen) via USB, voldoende voor 99% van de gaming-situaties.
- 7.1 Surround
- Ruimtelijk audio dat 7 luidsprekers + 1 subwoofer rond de luisteraar simuleert. Gebruikt in gamingheadsets voor betere geluidslokalisatie in FPS (richting van voetstappen, schoten). Virtueel 7.1 (software, via USB) is de gebruikelijke gamingversie. Fysiek 7.1 (8 echte drivers) is zeldzaam en duur in headsets.
- Streaming PC gaming
- Live uitzending van gaming-sessies op platforms zoals Twitch, YouTube of TikTok Live. Vereist meer CPU/RAM dan alleen gamen: OBS Studio (gratis streamingsoftware) gebruikt 5–20% CPU. Aanbevolen streaming-gaming-PC 2026: Ryzen 7 7700X of Core i7-13700K + 32 GB RAM + RTX 4070.
- Amazon Affiliate
- Amazon-partnerprogramma waarmee sites zoals PC4Games commissie verdienen op verkopen via Amazon-links. Productprijzen en beschikbaarheid worden niet beïnvloed – alleen een commissie (2–5% per categorie) bij aankoop via de link.
Vind de juiste gaming-pc voor je budget
Nu je het vocabulaire kent, gebruik PC4Games om de beste config voor je games te vinden.